 Parki Narodowe w Stanach Zjednoczonych
Zastanawialiście ile jest parków narodowych w USA? Prawidłowa liczba to 63. Mało kto wie o świeżym nabytku w postaci New River Gorge National Park (2020). Czy trochę starszym Gateway Arch National Park, będącym konstrukcją upamiętniającą wizję Thomasa Jeffersona i rolę St. Louis w ekspansji Stanów Zjednoczonych na zachód. Czy tylko mi trudno go za park narodowy uznać?
W zestawieniu ich nie znajdziemy, ale dopisek NP mają też National Parks of New York Harbor, będące zbiorem zielonej, nowojorskiej przestrzeni i pomników takich jak Statua Wolności wraz z Ellis Island, Boston Harbor Islands National and State Park czy Wolf Trap National Park for the Performing Arts w Virginii.
Parki narodowe USA położone są aż w 30 stanach. Dwa z nich znajdują się na terytoriach zależnych, Samoa Amerykańskim oraz Wyspach Dziewiczych. Ich łączna powierzchnia to około 211 000 km2. Najwięcej znajduje się w Kalifornii (9), na Alasce (8), Utah (5) i Colorado (4). Cztery największe są na Alasce, a pierwsze miejsce zajmuje Wrangell-St.Ellias o powierzchni 53 418 km2. Najczęściej odwiedzanym parkiem narodowym w Stanach Zjednoczonych jest Great Smoky Mountains z licznikiem 12,2 mln. Kolejne to Zion i Wielki Kanion z 4,94 mln (2024).
Lista parków
1872-1899
Yellowstone National Park 1872 | WY, MT, ID
Sequoia & Kings Canyon National Park 1890 | CA
Yosemite National Park 1890 | CA
Mount Rainier National Park 1899 | WA
1902-1919
Crater Lake National Park 1902 | OR
Wind Cave National Park 1903 | SD
Mesa Verde National Park 1906 | CO
Glacier National Park 1910 | MT
Rocky Mountain National Park 1915 | CO
Haleakala National Park 1916 | HA
Hawai’i Volcanoes National Park 1916 | HA
Lassen Volcanic National Park 1916 | CA
Denali National Park 1917 | AK
Acadia National Park 1919 | AK
Grand Canyon National Park 1919 | AZ
Zion National Park 1919 | UT
1921-1947
Hot Springs National Park 1921 | AR
Bryce Canyon National Park 1928 | UT
Grand Teton National Park 1929 | WY
Carlsbad Caverns National Park 1930 | NM
Great Smoky Mountains National Park 1934 | NC, TN
Shenandoah National Park 1935 | VA
Olympic National Park 1938 | WA
Isle Royale National Park 1940 | MI
Kings Canyon National Park 1940 | CA
Mammoth Cave National Park 1941 | KY
Big Bend National Park 1944 | TX
Everglades National Park 1947 | FL
1956-1978
Virgin Islands National Park 1956 | U.S. Virgin Islands
Petrified Forest National Park 1962 | AZ
Canyonlands National Park 1964 | UT
Guadalupe Mountains National Park 1966 | TX
North Cascades National Park 1968 | WA
Redwood National and State Parks 1968 | CA
Arches National Park 1971 | UT
Capitol Reef National Park 1971 | UT
Voyageurs National Park 1975 | MN
Badlands National Park 1978 | SD
Theodore Roosevelt National Park 1978 | ND
1980-1999
Biscayne National Park 1980 | FL
Channel Islands National Park 1980 | CA
Gates of the Arctic National Park 1980 | AK
Glacier Bay National Park 1980 | AK
Katmai National Park 1980 | AK
Kenai Fjords National Park 1980 | AK
Kobuk Valley National Park 1980 | AK
Lake Clark National Park 1980 | AK
Wrangell-St. Elias National Park 1980 | AK
Great Basin National Park 1986 | NV
National Park of American Samoa 1988 | American Samoa
Dry Tortugas National Park 1992 | FL
Death Valley National Park 1994 | CA, NV
Joshua Tree National Park 1994 | CA
Saguaro National Park 1994 | AZ
Black Canyon of the Gunnison National Park 1999 | CO
2000-2020
Cuyahoga Valley National Park 2000 | OH
Congaree National Park 2003 | SC
Great Sand Dunes National Park 2004 | CO
Pinnacles National Park 2013 | CA
Gateway Arch National Park 2018 | MS
Indiana Dunes National Park 2019 | IN
White Sands National Park 2019 | NM
New River Gorge National Park 2020 | WV
National Park Service
Na początku działali ci, którzy mieli świadomość jak wyjątkowe rejony ich otaczają oraz że trzeba objąć je ochroną. Nie tylko ze względu na ich piękno, ale też zagrożenia. Np. masową wycinkę sekwoi lub polowania na bizony, które niemal doprowadziły do ich wyginięcia.
Przełomowym okazał się An Act to set apart a certain Tract of Land lying near the Head-waters of the Yellowstone River as a public Park. Ustanowił w 1872 roku Yellowstone pierwszym parkiem narodowym.
Powstały w 1916 National Park Service zapewnia informacje o tysiącach miejsc ważnych w amerykańskiej historii, kulturze, archeologii czy architekturze. Sprawuje pieczę nad zagrożonymi gatunkami roślin i zwierząt. Obserwuje zmiany klimatyczne i bije na alarm. Chroni nocne niebo od zanieczyszczeń świetlnych. Nie naruszając naturalnych zasobów pozwala czerpań z nich radość, edukuje i inspiruje to i przyszłe pokolenia.
NPS obejmuje 419 obszarów o wyjątkowych walorach przyrodniczych i naukowych, o łącznej powierzchni 343 983 km2. Są to parki narodowe i historyczne, rezerwaty, pomniki, pola bitew, miejsca historyczne, jeziora, wybrzeża, tereny rekreacyjne, rzeki i szlaki widokowe.
Nazwiska, które przyczyniły się do wspólnego sukcesu
John Muir
Naturalista, pisarz i orędownik ochrony amerykańskiej przyrody. Nazywany ojcem parków narodowych, który swoimi działaniami doprowadził do założenia Yosemite, Sequoia, Grand Canyon i Mt. Rainier National Park.
Prezydent Theodore Roosevelt
Będąc pod wrażeniem działalności Johna Muira zaproponował wspólny biwak na terenie Yosemite. Zostawiając agentów Secret Service spędził 3 dni eksplorując piękno okolicy i debatując jak najskuteczniej je chronić. Zainspirowany tą krótką podróżą prezydent podpisał Antiquities Act, który dawał jemu i jego następcom prawo do tworzenia pomników przyrody. Celem było i jest zachowanie obszarów o znaczeniu przyrodniczym lub historycznym na terenach publicznych. Podczas swojej prezydentury utworzył 5 parków narodowych, 18 pomników przyrody, 55 rezerwatów oraz 150 lasów państwowych.
Ciekawostką jest, że Rooseveltowi zawdzięczamy powstanie najukochańszej dziecięcej maskotki, pluszowego misia. Historia sięga 1902 roku i pewnego polowania, na które prezydent został zaproszony. Jednak żadnego niedźwiedzia nie udało mu się upolować. Chcąc 'ratować honor’ swojego przywódcy, jego towarzysze postanowili wziąć sprawy w swoje ręce. Niedźwiedź się znalazł i został przywiązany do drzewa. Jednak prezydent odmówił zastrzelenia go, uważając to za niesportowe zachowanie. Wieść szybko się rozeszła, przedrukowały ją wszystkie gazety w kraju. Słynną satyryczną scenkę przedstawiającą to wydarzenie narysował Clifford Berryman, która ukazała się w Washington Post. I tu pojawia się Morris Michtom, właściciel sklepu ze słodyczami, który po zobaczeniu rysunku, wpadł na pomysł stworzenia pluszowego misia. Nazwał go Teddy’s Bear na cześć prezydenta. Zgodę otrzymał z samej góry.
Meriwether Lewis i William Clark
Słynni podróżnicy i odkrywcy, którzy przewodzili ponad dwuletniej ekspedycji na zachód od rzeki Missisipi. Przemierzyli prawie 13 000 km docierając do Pacyfiku. Ich dzienniki dostarczyły nowych informacji geograficznych, przyrodniczych i społecznych o wcześniej niezbadanych obszarach Ameryki. Towarzyszył im John Colter, który w drodze powrotnej samotnie zapuścił się w głąb dzisiejszego Yellowstone. Nikt nie uwierzył w opisywane przez niego krajobrazy, pełne tak dobrze nam znanych gejzerów i gorących źródeł. Co więcej, przyjęło się prześmiewcze określenie 'Piekło Coltera’.
GRUPA MEDIA INFORMACYJNE |
GMI
