 HIV
Wirus HIV – objawy, ryzyko zakażenia, leczenie
Wirus HIV – mimo wielu kampanii informacyjnych i edukacyjnych, a także rosnącej świadomości zdrowotnej dotyczącej chorób przenoszonych drogą płciową – wciąż pozostaje niestety tematem tabu. Warto jednak wiedzieć, że przy obecnym zaawansowaniu medycyny, osoby zakażone wirusem HIV mogą – przy odpowiednim leczeniu – prowadzić normalne życie, zakładać rodziny, uczestniczyć w aktywnościach towarzyskich i zawodowych. Aby tak się stało, należy poddać się diagnostyce w odpowiednim momencie po ekspozycji na czynnik ryzyka zakażenia, a następnie – po uzyskaniu wyniku potwierdzającego nosicielstwo – zgłosić się do odpowiedniej placówki medycznej w celu podjęcia terapii.
Czym są wspomniane czynniki ryzyka? Jakie są objawy zarażenia wirusem HIV? W jaki sposób wygląda leczenie i czy można całkowicie usunąć wirusa z organizmu? Poznaj najważniejsze informacje o HIV i sprawdź, jak zachować się w przypadku podejrzenia zakażenia.
Wirus HIV – co to takiego? Wirus HIV a kwestia AIDS
Wirus HIV (human immunodeficiency virus) to ludzki wirus nabytego niedoboru odporności, który zalicza się do grona retrowirusów. Prowadzi on do degradacji białych krwinek (w tym monocytów, limfocytów T CD4 oraz makrofagów), a więc komórek układu odpornościowego, znajdujących się w wielu lokalizacjach – między innymi w szpiku kostnym, w krwi, ośrodkowym układzie nerwowym (OUN) oraz w przewodzie pokarmowym.
Proces ten skutkuje z kolei znacznym upośledzeniem odporności i wystąpieniem tak zwanej choroby oportunistycznej – stanu, w którym organizm jest bardzo podatny na różnego rodzaju czynniki chorobotwórcze (w tym te zakaźne, jak bakterie, wirusy i grzyby), a także na nowotworzenie (u takiego pacjenta zwiększa się więc ryzyko zapadnięcia na nowotwór).
Wirus HIV bywa niekiedy błędnie określany jako AIDS, natomiast zespół nabytego niedoboru odporności (wspomniane AIDS – acquired immunodeficiency syndrome), jest najgroźniejszą konsekwencją braku leczenia wirusa HIV, prowadzącą do wyniszczenia organizmu pacjenta oraz do śmierci (oczywiście przy braku podjęcia interwencji medycznej). AIDS może pojawić się u chorego po kilku lub kilkunastu latach od zakażenia, choć znane są również przypadki, w którym wystąpił po roku od potwierdzenia nosicielstwa wirusa HIV.
Podsumowując: wirus HIV jest czynnikiem zakaźnym, natomiast AIDS jest chorobą, którą czynnik ten wywołuje.
Drogi zakażenia HIV – jak można się zarazić?
Wirus HIV obecny jest w płynach ustrojowych nosiciela – a konkretnie w męskim nasieniu, w wydzielinie z pochwy, we krwi oraz w mleku kobiecym. Do zakażenia może więc dojść na skutek:
- tak zwanych ryzykownych kontaktów seksualnych z partnerem lub partnerką, którzy nie wiedzą, że są nosicielami wirusa lub wiedzą o tym fakcie, ale nie poddali się leczeniu (warto tutaj zaznaczyć, że zatajenie faktu nosicielstwa osoby świadomej własnego zakażenia i współżycie z inną osobą, podlega odpowiedzialności karnej). Za ryzykowne kontakty seksualne uznaje się nie tylko te z nieznajomymi partnerami, ale również niezabezpieczone prezerwatywą;
- stosowania tych samych igieł i strzykawek w przypadku osób uzależnionych od narkotyków lub przyjmujących dożylnie inne substancje (w tym anaboliki). Do zakażenia może dojść także przy używaniu narkotyków donosowo, za pomocą tego samego narzędzia – zwiniętego banknotu, szklanej rurki, słomki;
- przypadkowego skaleczenia się lub zakłucia igłą, kaniulą czy szkłem, na którym znajdowała się krew osoby zakażonej wirusem HIV (dotyczy to zwłaszcza pracowników opieki medycznej, ale również służb sanitarnych i porządkowych);
- porodu – dziecko może zarazić się od matki w trakcie narodzin (jeśli kobieta w ciąży nie wiedziała, że jest nosicielką wirusa HIV i/lub nie podjęła stosownego leczenia). Noworodek także może zostać zarażony podczas karmienia piersią – jest to tak zwana transmisja wertykalna.
Warto wiedzieć:
- HIV przenosi się głównie poprzez kontakt z zakażoną krwią, nasieniem, wydzieliną pochwową oraz mlekiem matki.
- Ryzyko zakażenia zwiększa się przy stosunkach płciowych bez zabezpieczenia, używaniu wspólnych igieł, a także w przypadku zarażenia podczas ciąży, porodu lub karmienia piersią.
Objawy zakażenia HIV – wczesne i późne. Jak przebiega choroba i kiedy zgłosić się do lekarza?
W większości przypadków, zakażenie wirusem HIV daje objawy, które można podzielić na konkretne fazy. Wśród nich wyróżnia się:
- fazę pierwszą, czyli ostrą chorobę retrowirusową. U pacjenta w okresie od 2 do 4 tygodni po ekspozycji na materiał zakaźny i wniknięciu wirusa do organizmu, pojawiają się takie objawy, jak gorączka, nudności i wymioty, bóle mięśni i stawów, charakterystyczna, plamisto-grudkowa wysypka w obrębie tułowia, twarzy oraz dłoni. Rzadziej pacjenci skarżą się na ból głowy, gardła i brzucha, biegunkę, utratę apetytu. U około 40% osób dochodzi do powiększenia węzłów chłonnych. Ostra choroba retrowirusowa trwa około 2 tygodni;
- fazę drugą, czyli stadium bez objawów. U pacjenta nie obserwuje się wówczas żadnych symptomów, a okres ten może trwać od 1-1,5 roku do nawet kilkunastu lat;
- fazę trzecią, czyli przetrwałą uogólnioną limfadenopatię. Faza ta objawia się powiększeniem węzłów chłonnych (przy ich jednoczesnej niebolesności) w obrębie co najmniej dwóch okolic (prócz pachwin). W badaniu fizykalnym powiększone węzły chłonne są wyraźnie wyczuwalne, ruchome względem podłoża. W tej fazie obserwuje się u pacjentów przewlekłe zmęczenie, bóle gardła, zakażenia skóry, układu oddechowego i zakażenia atakujące przewód pokarmowy;
- fazę czwartą, czyli objawowe stadium zakażenia wirusem HIV. W tej fazie pacjenci doświadczają całego spektrum różnych objawów, takich jak półpasiec, gorączka (trwająca powyżej miesiąca), bóle neuropatyczne (neuropatia obwodowa, uszkodzenie nerwów), zakażenie listeriozą, choroby skóry i błon śluzowych (w tym grzybice), małopłytkowość, przewlekła biegunka, zapalenie narządów położonych w miednicy mniejszej (zwłaszcza u kobiet);
- fazę piątą, czyli zachorowanie na AIDS z pełnym spektrum objawów – w tym zwłaszcza z zakażeniami oportunistycznymi, a więc chorobami, które u osób zdrowych nie dają objawów lub przebiegają łagodnie (mowa tu między innymi o zapaleniu płuc, kandydozie, cytomegalii, toksoplazmozie, grzybicach i innych). Pełnoobjawowe AIDS wiąże się także ze znacznie zwiększonym ryzykiem zapadnięcia na takie nowotwory, jak mięsak Kaposiego, rak szyjki macicy czy nowotwory z grupy chłoniaków.
Pacjent powinien zgłosić się do lekarza pierwszego kontaktu od razu po odnotowaniu niepokojących objawów i/lub po świadomej ekspozycji na czynniki ryzyka.
Diagnostyka, leczenie i profilaktyka wirusa HIV
W diagnostyce wirusa HIV wykorzystuje się testy serologiczne z krwi. Najpopularniejsze z nich wykrywają przeciwciała przeciwko wirusowi, a najbardziej dokładne – zarówno przeciwciała, jak i konkretny antygen wirusa.
W przypadku wykonywania testu przesiewowego i uzyskania wyniku dodatniego, należy go powtórzyć. Wynik ujemny nie wymaga powtarzania badania. Badanie można wykonać bez skierowania w dowolnym punkcie pobrań Synevo.
W przypadku osób, które podejmowały ryzykowne kontakty seksualne, warto wykonać panel badań w kierunku zakażenia HIV, jak i innych chorób przenoszonych drogą płciową – taki jak Profil Bezpieczny Sex dostępny w Synevo.
Niestety, całkowite wyleczenie wirusa HIV nie jest możliwe, natomiast terapia podjęta odpowiednio szybko pozwala wydłużyć prognozowaną długość życia pacjenta do średniej długości populacyjnej, a także zapewnić mu komfort codziennego funkcjonowania (taki stan określa się jako funkcjonalne wyleczenie). Sama terapia polega przede wszystkim na przyjmowaniu leków przeciwwirusowych w różnych kombinacjach (jest to zależne od fazy choroby, stanu pacjenta czy wytrzymałości jego organizmu i stopnia upośledzenia odpowiedzi odpornościowej). Leki należy przyjmować do końca życia.
Profilaktyka zakażeń wirusem HIV opiera się przede wszystkim na unikaniu czynników ryzyka – a więc ryzykownych kontaktów seksualnych, przyjmowania narkotyków dożylnie z wykorzystaniem cudzych strzykawek, pilnowania podstawowych środków ochrony w pracy z pacjentami. Po ekspozycji na ryzykowną sytuację należy udać się do lekarza, który oceni tak zwane „okno serologiczne” (czyli czas, jaki mija od kontaktu z wirusem do jego pojawienia się we krwi pacjenta) i na tej podstawie wyznaczy stosowny termin badania.
GRUPA MEDIA INFORMACYJNE & ADAM NAWARA |
