{"id":421,"date":"2025-01-30T14:17:54","date_gmt":"2025-01-30T13:17:54","guid":{"rendered":"https:\/\/mediainformacyjne.com\/mobilenews\/?p=421"},"modified":"2025-01-30T14:17:54","modified_gmt":"2025-01-30T13:17:54","slug":"rzeka-kongo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mediainformacyjne.com\/mobilenews\/2025\/01\/30\/rzeka-kongo\/","title":{"rendered":"Rzeka Kongo"},"content":{"rendered":"\n

Czytaj r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142 – Rzeki \u015bwiata …<\/a><\/p>\n\n\n\n

Czytaj r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142 – Amazonka …<\/a><\/p>\n\n\n\n

Czytaj r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142 – Poznaj \u015awiat …<\/a><\/p>\n\n\n\n

Kongo (fr. i port. Congo<\/em>; w g\u00f3rnym biegu Lualaba) \u2013 rzeka w Afryce R\u00f3wnikowej, uchodzi do Oceanu Atlantyckiego. P\u0142ynie przez Demokratyczn\u0105 Republik\u0119 Konga, Republik\u0119 Konga i Angol\u0119. Druga co do d\u0142ugo\u015bci rzeka Afryki. Jej zlewnia obejmuje 12% kontynentu. Roczny odp\u0142yw \u2013 ok. 1260 km\u00b3.<\/p>\n\n\n\n

Bieg Konga<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kongo jest drug\u0105 pod wzgl\u0119dem d\u0142ugo\u015bci rzek\u0105 Afryki (po Nilu). Obszar jego dorzecza stanowi jednak jedn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 geograficzn\u0105 \u2013 w wi\u0119kszo\u015bci zajmuj\u0105 go r\u00f3wninne tereny Kotliny Konga, poro\u015bni\u0119te wilgotnym lasem r\u00f3wnikowym. W g\u00f3rnym biegu rzeka nosi nazw\u0119 Lualaba i wyp\u0142ywa z podn\u00f3\u017cy pasma Kundelungu w prowincji G\u00f3rna Katanga na po\u0142udniu Demokratycznej Republiki Konga (przy granicy z Zambi\u0105). Wody Lualaby kieruj\u0105 si\u0119 na p\u00f3\u0142noc i przecinaj\u0105 pasmo Mitumba, po czym spieniaj\u0105 si\u0119 na licznych bystrzach, uniemo\u017cliwiaj\u0105c \u017ceglug\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Rzeka ponownie staje si\u0119 \u017ceglowna za miastem Bukama. Jej wody przep\u0142ywaj\u0105 leniwie przez bagniste okolice jezior Kisale i Upemba do miasta Kongolo. Nieco dalej rozpoczyna si\u0119 szereg spienionych wodospad\u00f3w, zwanych \u201eWrotami Piekie\u0142\u201d. Koryto jest tam zw\u0119\u017cone i woda przeciska si\u0119 z du\u017c\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105 pomi\u0119dzy piaskowcowymi ska\u0142ami. Ten trudny, nie\u017ceglowny odcinek ci\u0105gnie si\u0119 do miasta Kindu, po czym rzeka spowalnia i p\u0142ynie spokojnie a\u017c do Ubundu. Wysokie progi skalne oddzielaj\u0105ce to miasto od po\u0142o\u017conej nieco dalej na p\u00f3\u0142noc aglomeracji Kisangani przyczyniaj\u0105 si\u0119 do powstania na tym odcinku pot\u0119\u017cnych wodospad\u00f3w, zwanych Wodospadami Stanleya. Wyznaczaj\u0105 one kres biegu Lualaby, kt\u00f3ra oficjalnie zmienia w tym miejscu nazw\u0119 na Kongo.<\/p>\n\n\n\n

Za Kisangani rozpoczyna si\u0119 kolejny \u017ceglowny odcinek rzeki. Kongo skr\u0119ca na zach\u00f3d i dalej na po\u0142udnie szerokim \u0142ukiem o d\u0142ugo\u015bci 1600 kilometr\u00f3w. Rzeka p\u0142ynie tam powoli i majestatycznie, a jedynym utrudnieniem dla \u017ceglugi s\u0105 niesione z wod\u0105 wysepki materii oraz \u2013 na skutek malej\u0105cej liczebno\u015bci hipopotam\u00f3w \u2013 coraz bardziej zarastaj\u0105ce koryto rzeki.<\/p>\n\n\n\n

Na tym najd\u0142u\u017cszym \u017ceglownym odcinku Kongo mija aglomeracj\u0119 Mbandaka, a dalej \u0142\u0105czy si\u0119 z najwa\u017cniejszym dop\u0142ywem Ubangi. Koryto wyznacza dalej granic\u0119 z Republik\u0105 Konga a\u017c do ko\u0144ca \u017ceglownego odcinka mi\u0119dzy Brazzaville a Kinszas\u0105. Miasta te le\u017c\u0105 na przeciwleg\u0142ych brzegach i s\u0105 obecnie stolicami dw\u00f3ch afryka\u0144skich pa\u0144stw (odpowiednio Republiki Konga i Demokratycznej Republiki Konga). Kursuje mi\u0119dzy nimi prom i dzia\u0142aj\u0105 punkty odprawy granicznej.<\/p>\n\n\n\n

Za Kinszas\u0105 i Brazzaville rozpoczyna si\u0119 kolejny odcinek niezdatny do \u017ceglugi. Wody Konga z hukiem rozbijaj\u0105 si\u0119 tam o ska\u0142y na Wodospadach Livingstone\u2019a w obr\u0119bie prze\u0142omu przez Pr\u00f3g Dolnogwinejski. W przesz\u0142o\u015bci wodospady te by\u0142y barier\u0105 nie do pokonania dla europejskich ekspedycji naukowych w g\u00f3r\u0119 rzeki. Obecnie linia kolejowa zbudowana mi\u0119dzy Kinszas\u0105 a Matadi pozwala je omin\u0105\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Matadi jest g\u0142\u00f3wnym portem morskim Demokratycznej Republiki Konga. Po\u0142o\u017cone jest nad brzegiem szerokiego estuarium rzeki Kongo, oko\u0142o 130 kilometr\u00f3w od Oceanu Atlantyckiego. Zdatne do \u017ceglugi, lejowe uj\u015bcie Konga osi\u0105ga miejscami szeroko\u015b\u0107 ponad 20 kilometr\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Rzeka p\u0142ynie tam wzd\u0142u\u017c granicy z Angol\u0105. Opr\u00f3cz Matadi nad jej brzegami rozlokowano jeszcze trzy inne porty morskie \u2013 Boma i Banana w Demokratycznej Republice Konga oraz Soyo w Angoli.<\/p>\n\n\n\n

G\u0142\u00f3wne dop\u0142ywy (z dop\u0142ywami Lualaby)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Prawe: Lufira, Luvua, Lukuga, Luama, Elila, Ulindi, Lowa, Maiko, Tshopo, Lindi, Aruwimi, Lulu, Itimbiri, Mongala, Ubangi, Sangha, Alima, L\u00e9fini<\/p>\n\n\n\n

Lewe: Lovoi, Lomami, Lulonga, Ruki, Ikelemba, Kasai, Lomela<\/p>\n\n\n\n

Historia<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Czasy przedkolonialne<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Przed przybyciem Europejczyk\u00f3w na terenach las\u00f3w deszczowych dorzecza Konga osiada\u0142y nad brzegami rzek rozmaite plemiona afryka\u0144skie. Ludy te zwykle jednak kr\u00f3tko zamieszkiwa\u0142y ten obszar i nie tworzy\u0142y wa\u017cnych o\u015brodk\u00f3w cywilizacyjnych. Wyj\u0105tkiem by\u0142o plemi\u0119 Bushongo \u017cyj\u0105ce na skraju tropikalnej puszczy w miejscu, gdzie Sankuru wp\u0142ywa do Kasai, dop\u0142ywu rzeki Kongo. Lud ten \u2013 o najwy\u017cszej kulturze w\u015br\u00f3d plemion zamieszkuj\u0105cych Kotlin\u0119 Kongo \u2013 stworzy\u0142 na pocz\u0105tku XVII wieku pot\u0119\u017cne, acz pokojowo nastawione kr\u00f3lestwo Kuba ze stolic\u0105 w Mushenge, kt\u00f3re uleg\u0142o dopiero pod naporem europejskich kolonizator\u00f3w pod koniec XIX wieku.<\/p>\n\n\n\n

Innym pot\u0119\u017cnym pa\u0144stwem, jakie rozwin\u0119\u0142o si\u0119 na tych terenach, by\u0142o Kr\u00f3lestwo Konga, istniej\u0105ce w dolnym biegu rzeki Kongo od XV wieku do pocz\u0105tk\u00f3w wieku XX. U szczytu pot\u0119gi rozci\u0105ga\u0142o si\u0119 ono od wybrze\u017cy Atlantyku na zachodzie a\u017c po rzek\u0119 Kuango na wschodzie i od rzeki Kongo na p\u00f3\u0142nocy a\u017c po rzek\u0119 Kuanza na po\u0142udniu.<\/p>\n\n\n\n

Opr\u00f3cz wspomnianych wy\u017cej pot\u0119\u017cnych kr\u00f3lestw w dorzeczu Konga zawi\u0105zywa\u0142y si\u0119 w czasach przedkolonialnych r\u00f3wnie\u017c pomniejsze o\u015brodki kulturowe, m.in. Ngoyo, Kakongo, Ndongo, Matamba czy Garengaze. Ulega\u0142y one z czasem kolonizacji europejskiej lub by\u0142y wch\u0142aniane przez pot\u0119\u017cniejszych afryka\u0144skich rywali.<\/p>\n\n\n\n

Wp\u0142ywom cywilizacji Zachodu opieraj\u0105 si\u0119 Pigmeje z plemienia Mbuti, zamieszkuj\u0105cy od niepami\u0119tnych czas\u00f3w tropikaln\u0105 puszcz\u0119 Ituri wzd\u0142u\u017c rzeki Aruwimi \u2013 jednego z dop\u0142yw\u00f3w Konga. Ludzie ci wci\u0105\u017c prowadz\u0105 \u0142owiecko-zbieracki tryb \u017cycia, a ich zwyczaje nie zmieni\u0142y si\u0119 od stuleci.<\/p>\n\n\n\n

Odkrycie i pierwsze badania europejskie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Uj\u015bcie wielkiej rzeki znane by\u0142o Europejczykom od roku 1482, kiedy odkry\u0142 je Diogo C\u00e3o \u017ceglarz na us\u0142ugach Jana II, kr\u00f3la Portugalii poszukuj\u0105cego drogi do Indii. C\u00e3o wbi\u0142 w pobli\u017cu uj\u015bcia s\u0142up kamienny (port. padr\u00e3o<\/em>), st\u0105d przez jaki\u015b czas w\u015br\u00f3d \u017ceglarzy rzeka nazywana by\u0142a Rio de Padr\u00e3o<\/em>. Portugalczycy dowiedzieli si\u0119 wkr\u00f3tce, \u017ce w g\u0142\u0119bi l\u0105du znajduje si\u0119 silny o\u015brodek w\u0142adzy, Kr\u00f3lestwo Konga, w\u0142adane ze stolicy w Mbanzie przez kr\u00f3la Mani Kongo.<\/p>\n\n\n\n

C\u00e3o zna\u0142 legend\u0119 o le\u017c\u0105cym poza r\u00f3wnikiem kr\u00f3lestwie mitycznego Ksi\u0119dza Jana, a pot\u0119\u017cna rzeka wyda\u0142a mu si\u0119 drog\u0105 wodn\u0105 dogodn\u0105 do przeprowadzenia poszukiwa\u0144. Podj\u0105\u0142 je podczas swej drugiej wyprawy w roku 1485, wp\u0142ywaj\u0105c karawel\u0105 w g\u00f3r\u0119 nurtu. Po 150 kilometrach zatrzyma\u0142 go ostatni z Wodospad\u00f3w Livingstone\u2019a.<\/p>\n\n\n\n

Kolejna wyprawa portugalska, pod wodz\u0105 Gon\u00e7alo de Sousa’y, dotar\u0142a do uj\u015bcia Konga w roku 1491 z zamiarem za\u0142o\u017cenia kolonii. Eksperyment zako\u0144czy\u0142 si\u0119 tragicznie \u2013 wi\u0119kszo\u015b\u0107 cz\u0142onk\u00f3w ekspedycji, wraz z wodzem, zmar\u0142a na chorob\u0119 tropikaln\u0105, a reszta szuka\u0142a ocalenia w Mbanzie. Mani Kongo przyj\u0105\u0142 ich dobrze i wkr\u00f3tce przeszed\u0142 \u2013 wraz z dworem \u2013 na chrze\u015bcija\u0144stwo. Po jego \u015bmierci dosz\u0142o do wojny sukcesyjnej pomi\u0119dzy jego dwoma synami \u2013 poganinem i chrze\u015bcijaninem. Chrze\u015bcija\u0144ski pretendent imieniem Affonzo zwyci\u0119\u017cy\u0142 z pomoc\u0105 Portugalczyk\u00f3w. Wkr\u00f3tce przybysze stali si\u0119 wszechobecni, a popyt na dobra z Europy tak wielki, \u017ce rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 na szerok\u0105 skal\u0119 handel \u017cywym towarem; pierwszy targ niewolnik\u00f3w powsta\u0142 w Lizbonie w roku 1494.<\/p>\n\n\n\n

Wkr\u00f3tce zapotrzebowanie na tani\u0105 si\u0142\u0119 robocz\u0105 w rejonie Karaib\u00f3w, a nast\u0119pnie Ameryki \u015arodkowej i Po\u0142udniowej wzros\u0142o, a \u0142owcy i handlarze niewolnik\u00f3w dorabiali si\u0119 fortun. W Afryce \u015arodkowej centrum tego handlu znajdowa\u0142o si\u0119 na Wyspie \u015awi\u0119tego Tomasza, sk\u0105d wyrusza\u0142y wyprawy po niewolnik\u00f3w na kontynent. W roku 1511 Affonzo zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do kr\u00f3la Portugalii Manuela I Wielkiego o ochron\u0119, ale pro\u015bba ta zosta\u0142a zignorowana. W 1542 r. \u2013 po \u015bmierci Affonza \u2013 kraj popad\u0142 w stan chaosu. Portugalczycy formowali i wspierali kolejne marionetkowe rz\u0105dy kongijskie broni\u0105ce si\u0119 przed najazdami wojownik\u00f3w z plemienia Jakas.<\/p>\n\n\n\n

W XVI wieku w regionie pojawili si\u0119 tak\u017ce Anglicy, Francuzi i Holendrzy, ale po kr\u00f3tkim panowaniu tych ostatnich, w roku 1648 Kongo ponownie znalaz\u0142o si\u0119 w r\u0119kach Portugalczyk\u00f3w. W tym czasie wzr\u00f3s\u0142 znacznie handel niewolnikami. Polowanie na ludzi oddano w r\u0119ce krajowc\u00f3w, a biali zaj\u0119li si\u0119 obs\u0142ug\u0105 targowisk, przetrzymywaniem i ekspedycj\u0105 schwytanych. W rezultacie wn\u0119trze basenu dorzecza kongijskiego pozosta\u0142o niezbadane przez nast\u0119pne dwie\u015bcie lat.<\/p>\n\n\n\n

Europejskie wyprawy naukowe<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W dobie o\u015bwiecenia wzros\u0142o zainteresowanie Czarnym L\u0105dem w Europie, a zw\u0142aszcza w Anglii, gdzie zrodzi\u0142o si\u0119 poj\u0119cie \u201eszlachetnego dzikusa\u201d oraz zapotrzebowanie na wiedz\u0119 o wn\u0119trzu kontynentu. Rzeka Kongo, kojarzona od staro\u017cytno\u015bci zar\u00f3wno z Nilem, jak i Nigrem, budzi\u0142a szczeg\u00f3lne emocje.<\/p>\n\n\n\n

W roku 1816 nad Kongo pojawi\u0142a si\u0119 finansowana przez rz\u0105d brytyjski ekspedycja Jamesa Kingstona Tuckeya, kt\u00f3ry podj\u0105\u0142 si\u0119 zbada\u0107 bieg rzeki Niger od tej w\u0142a\u015bnie strony. Wyprawa zosta\u0142a zdziesi\u0105tkowana przez malari\u0119 i dyzenteri\u0119. Tuckey zdo\u0142a\u0142 sporz\u0105dzi\u0107 map\u0119 pierwszych 220 kilometr\u00f3w rzeki, nim umar\u0142. Do Anglii wr\u00f3ci\u0142a zaledwie po\u0142owa jego ludzi.<\/p>\n\n\n\n

W roku 1868 niemiecki naturalista Georg Schweinfurth, poszukuj\u0105cy w p\u00f3\u0142nocnym Sudanie \u017ar\u00f3de\u0142 Nilu, dotar\u0142 do basenu kongijskiego i zbada\u0142 bieg rzeki Uele. Jego rysunki oraz opisy fauny, flory i tubylczych mieszka\u0144c\u00f3w wywo\u0142a\u0142y dalszy wzrost zainteresowania regionem. Schweinfurth by\u0142 pierwszym bia\u0142ym, kt\u00f3ry zetkn\u0105\u0142 si\u0119 z plemionami Mbuti, zamieszkuj\u0105cymi lasy na p\u00f3\u0142noc od wielkiej rzeki.<\/p>\n\n\n\n

Podr\u00f3\u017ce Stanleya<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W 1871 roku poszukiwacz przyg\u00f3d i reporter gazety \u201eNew York Herald\u201d Henry Morton Stanley uda\u0142 si\u0119 do Afryki z zadaniem odszukania zaginionego podr\u00f3\u017cnika dr. Davida Livingstone\u2019a. Stanley odnalaz\u0142 Livingstone\u2019a prowadz\u0105cego badania nad po\u0142\u0105czeniami Nilu i Konga z wielkimi jeziorami afryka\u0144skimi. Gdy Livingstone zmar\u0142 w maju 1873, Stanley podj\u0105\u0142 si\u0119 kontynuacji jego dzie\u0142a, wraz z odkryciem \u017ar\u00f3de\u0142 Konga i przebycie rzeki a\u017c do uj\u015bcia. Mia\u0142 powa\u017cnego konkurenta w postaci Verney’ego Lovetta Camerona, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c wyruszy\u0142 na poszukiwanie Livingstone\u2019a. Cameron by\u0142 jednak sp\u00f3\u017aniony i gdy trafi\u0142 na trop, Livingstone ju\u017c nie \u017cy\u0142. Anglik postanowi\u0142 spenetrowa\u0107 dorzecze Konga i ruszy\u0142 na zach\u00f3d, docieraj\u0105c do Nyangwe, centrum handlu niewolnikami nad Lualab\u0105. Stamt\u0105d, z karawan\u0105 mulata Tippo Tipa, dotar\u0142 w roku 1875 do wybrze\u017ca Angoli.<\/p>\n\n\n\n

Stanley w roku 1876 r\u00f3wnie\u017c dotar\u0142 do Nyangwe, gdzie za du\u017ce pieni\u0105dze wynaj\u0105\u0142 Tippo Tipa i jego zbrojn\u0105 eskort\u0119 do przeprowadzenia go wzd\u0142u\u017c rzeki do miejsca, gdzie b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 zdoby\u0107 cz\u00f3\u0142na. Po przebyciu w morderczym marszu przez d\u017cungl\u0119 zaledwie 300 kilometr\u00f3w rozsta\u0142 si\u0119 z Tippo Tipem. Stanley, maj\u0105c ponad 20 sporych cz\u00f3\u0142en, rozpocz\u0105\u0142 26 grudnia podr\u00f3\u017c w d\u00f3\u0142 rzeki, by 4 stycznia 1877 roku dotrze\u0107 do Wodospad\u00f3w Stanleya. Przenioska \u0142odzi przez nie zaj\u0119\u0142a mu trzy tygodnie. Na odcinku dalszych 1500 kilometr\u00f3w podr\u00f3\u017c odbywa\u0142a si\u0119 przy walkach z plemionami ludo\u017cerczymi niemal nieustannie atakuj\u0105cymi przybysz\u00f3w. Stanley stoczy\u0142 w tym czasie 24 wi\u0119ksze bitwy i setki kr\u00f3tkich star\u0107. Na wysoko\u015bci P\u0142askowy\u017cu Bateke \u017cegluga sta\u0142a si\u0119 znacznie trudniejsza, ale tubylcy go\u015bcinniejsi. W marcu 1877 roku wyprawa dotar\u0142a do ci\u0105gn\u0105cych si\u0119 na odcinku ponad 300 kilometr\u00f3w Wodospad\u00f3w Livingstone\u2019a, podczas pokonywania kt\u00f3rych \u015bmier\u0107 poni\u00f3s\u0142 ostatni bia\u0142y towarzysz Stanleya. 1 sierpnia ekspedycja osi\u0105gn\u0119\u0142a punkt, do kt\u00f3rego dotar\u0142 Tuckey ponad 60 lat wcze\u015bniej. Wkr\u00f3tce Stanley dotar\u0142, serdecznie witany, do portugalskiej osady Boma. Pokona\u0142 ponad 11 tysi\u0119cy kilometr\u00f3w, dowodz\u0105c, \u017ce Nil i Kongo to odr\u0119bne rzeki i \u017ce Lualaba to g\u00f3rny bieg Konga.<\/p>\n\n\n\n

W roku 1878 Stanley wr\u00f3ci\u0142 do Londynu z planami zaj\u0119cia tego kraju dla Anglii, lecz nie spotka\u0142 si\u0119 z zainteresowaniem. Wykorzysta\u0142 to kr\u00f3l Belgii Leopold II, kt\u00f3ry w\u0142a\u015bnie rozgl\u0105da\u0142 si\u0119 za jak\u0105\u015b afryka\u0144sk\u0105 koloni\u0105. Zdobycie Konga nie by\u0142o jednak spraw\u0105 prost\u0105. Francja, zaniepokojona zamys\u0142em kr\u00f3la Belg\u00f3w, wys\u0142a\u0142a do regionu ekspedycj\u0119 rz\u0105dow\u0105, na czele kt\u00f3rej stan\u0105\u0142 Pierre-Paul-Fran\u00e7ois-Camille Savorgnan de Brazza. Brazza spenetrowa\u0142 obszary wsp\u00f3\u0142czesnego Gabonu, a w roku 1880 dotar\u0142 do wioski Mbe (dzisiejsze Brazzaville) i rozpocz\u0105\u0142 rokowania z lokalnym kacykiem Makoko. Tam spotka\u0142 si\u0119 ze Stanleyem, kt\u00f3ry by\u0142 w\u0142a\u015bnie zaj\u0119ty budow\u0105 drogi \u2013 obwodnicy Wodospad\u00f3w Livingstone\u2019a.<\/p>\n\n\n\n

Do roku 1884 Stanley pracowa\u0142 dla kr\u00f3la Leopolda, ustanawiaj\u0105c na lewym brzegu Konga Wolne Pa\u0144stwo Kongo podleg\u0142e bezpo\u015brednio Leopoldowi. W roku 1909 prywatna domena kr\u00f3lewska przesz\u0142a na w\u0142asno\u015b\u0107 pa\u0144stwa jako kolonia pod nazw\u0105 Kongo Belgijskie. Stanley odby\u0142 jeszcze jedn\u0105 podr\u00f3\u017c po Kongo \u2013 tym razem w g\u00f3r\u0119 rzeki \u2013 w latach 1887\u20131889, a celem wyprawy by\u0142o uwolnienie otoczonej przez mahdyst\u00f3w nad Jeziorem Alberta armijki Mehmeda Emina Paszy.<\/p>\n\n\n\n

Wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Na obszarze dawnych kolonii belgijskiej i francuskiej (Kongo \u015arodkowe, p\u00f3\u017aniej Kongo Brazzaville) istniej\u0105 obecnie dwa pa\u0144stwa: Kongo ze stolic\u0105 w Brazzaville i Demokratyczna Republika Konga ze stolic\u0105 w Kinszasie. Po rzece, od Kinszasy do Kisangani istnieje regularna \u017cegluga pasa\u017cerska i towarowa. Demokratyczna Republika Konga jest krajem kontrast\u00f3w \u2013 z jednej strony s\u0105 tam wielkie metropolie, jak Kiszasa czy Lubumbashi, z drugiej za\u015b wiele plemion nie straci\u0142o poczucia swojej przynale\u017cno\u015bci etnicznej i kulturowej, mimo unowocze\u015bnionego trybu \u017cycia. Obszar dorzecza Konga jest wci\u0105\u017c mozaik\u0105 kulturow\u0105 i etniczn\u0105. Opr\u00f3cz wspomnianych Mbuti czy Bushongo, \u017cyj\u0105 tam mi\u0119dzy innymi plemiona Wagenia (okolice Wodospad\u00f3w Stanleya) czy Sara-Njinge z okolic rzeki Ubangi. Nierzadko konflikt interes\u00f3w spowodowany m.in. r\u00f3\u017cnym trybem \u017cycia tych plemion prowadzi do krwawych star\u0107. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 konflikt w latach 1996\u20132007 w prowincji Ituri mi\u0119dzy rolnicz\u0105 ludno\u015bci\u0105 Lendu a \u017cyj\u0105cymi z wypasu zwierz\u0105t Hema. W latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych dosz\u0142o do krwawych star\u0107 w prowincji Katanga. Demokratyczna Republika Konga pozostaje niespokojnym i niebezpiecznym krajem w stanie wojny domowej.<\/p>\n\n\n\n

Znaczenie gospodarcze<\/strong><\/p>\n\n\n\n

G\u0119ste tropikalne lasy Kotliny Konga uniemo\u017cliwiaj\u0105 transport towar\u00f3w i ludzi drog\u0105 l\u0105dow\u0105. Z tego wzgl\u0119du g\u0142\u00f3wn\u0105 arteri\u0105 komunikacyjn\u0105 w tej cz\u0119\u015bci \u015bwiata pozostaje rzeka Kongo. Szlak ten odgrywa du\u017c\u0105 rol\u0119 w transporcie towar\u00f3w mi\u0119dzy uprzemys\u0142owionym okr\u0119giem Katanga w po\u0142udniowo-wschodniej Demokratycznej Republice Konga a portem morskim w Matadi. Ze wzgl\u0119du na liczne progi i wodospady, rzeka \u017ceglowna jest jednak tylko na niekt\u00f3rych odcinkach. Wraz z jej \u017ceglownymi dop\u0142ywami Kongo stanowi system transportu wodnego d\u0142ugo\u015bci ponad 12 000 km. Nie\u017ceglowne odcinki rzeki omijane s\u0105 za pomoc\u0105 zbudowanych we w\u0142a\u015bciwych miejscach linii kolejowych: odcinek Kiszasa \u2013 Matadi dla omini\u0119cia Wodospad\u00f3w Livingstone\u2019a, odcinek Ubundu \u2013 Kisangani dla omini\u0119cia Wodospad\u00f3w Stanleya oraz odcinek Kindu \u2013 Kongolo dla omini\u0119cia \u201eWr\u00f3t Piekie\u0142\u201d (ta linia ci\u0105gnie si\u0119 wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie dalej na po\u0142udnie do samego regionu Katanga).<\/p>\n\n\n\n

W dolnym biegu ko\u0142o miasta Matadi dzia\u0142a zesp\u00f3\u0142 wielkich elektrowni \u2013 Inga. Wysoko\u015b\u0107 wodospadu si\u0119ga 96 m, a \u015bredni przep\u0142yw wynosi 42 476 m\u00b3\/s. Dzia\u0142aj\u0105 tam dwie elektrownie wodne, zbudowane za czas\u00f3w Mobutu Sese Seki \u2013 Inga I i Inga II, dostarczaj\u0105ce energii elektrycznej dla ca\u0142ego kraju. Istniej\u0105 plany rozbudowy systemu, tak aby m\u00f3g\u0142 on produkowa\u0107 \u0142\u0105cznie 39 GW energii, co wystarczy\u0142oby dla zaspokojenia zapotrzebowania na pr\u0105d ca\u0142ego kontynentu afryka\u0144skiego. Wi\u0105za\u0142oby si\u0119 to jednak z ogromnymi kosztami, co powoduje sprzeciw wobec tej inwestycji.<\/p>\n\n\n\n

Czytaj r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142 – Rzeki \u015bwiata …<\/a><\/p>\n\n\n\n

Czytaj r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142 – Amazonka …<\/a><\/p>\n\n\n\n

Czytaj r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142 – Poznaj \u015awiat …<\/a><\/p>\n\n\n\n

GRUPA MEDIA INFORMACYJNE<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czytaj r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142 – Rzeki \u015bwiata … Czytaj r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142 – Amazonka … Czytaj r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142 – Poznaj \u015awiat … Kongo (fr. i port. Congo; w g\u00f3rnym biegu Lualaba) \u2013 rzeka w Afryce R\u00f3wnikowej, uchodzi do Oceanu Atlantyckiego. P\u0142ynie przez Demokratyczn\u0105 Republik\u0119 Konga, Republik\u0119 Konga i Angol\u0119. Druga co do d\u0142ugo\u015bci rzeka Afryki. Jej zlewnia […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":422,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,16],"tags":[],"class_list":["post-421","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii","category-rozrywka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediainformacyjne.com\/mobilenews\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/421","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediainformacyjne.com\/mobilenews\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediainformacyjne.com\/mobilenews\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediainformacyjne.com\/mobilenews\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediainformacyjne.com\/mobilenews\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=421"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mediainformacyjne.com\/mobilenews\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/421\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":423,"href":"https:\/\/mediainformacyjne.com\/mobilenews\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/421\/revisions\/423"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediainformacyjne.com\/mobilenews\/wp-json\/wp\/v2\/media\/422"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediainformacyjne.com\/mobilenews\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=421"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediainformacyjne.com\/mobilenews\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=421"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediainformacyjne.com\/mobilenews\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=421"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}