{"id":1080,"date":"2025-04-02T13:00:21","date_gmt":"2025-04-02T11:00:21","guid":{"rendered":"https:\/\/mediainformacyjne.com\/mobilenews\/?p=1080"},"modified":"2025-04-03T14:04:56","modified_gmt":"2025-04-03T12:04:56","slug":"historia-zlota","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mediainformacyjne.com\/mobilenews\/2025\/04\/02\/historia-zlota\/","title":{"rendered":"Historia z\u0142ota"},"content":{"rendered":"\n

Czytaj r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142 \u2013 Ekonomia \u2026<\/a><\/p>\n\n\n\n

Czytaj r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142 \u2013 Ekonomia GMI \u2026<\/a><\/p>\n\n\n\n

Z\u0142oto <\/strong>z jednej strony by\u0142o przyczyna wielu wojen, z drugiej strony dla kontrastu r\u00f3wnie\u017c mi\u0142o\u015b\u0107 jest wyra\u017cana za pomoc\u0105 z\u0142ota. Z\u0142oto to pierwiastek maj\u0105cy olbrzymi wp\u0142yw na ludzk\u0105 cywilizacj\u0119 jak i ca\u0142y \u015bwiat.<\/p>\n\n\n\n

Z\u0142oto od zawsze budzi\u0142o w\u015br\u00f3d ludzi wielkie emocje, by\u0142o synonimem bogactwa, pi\u0119kna i w\u0142adzy. Historia u\u017cywania z\u0142ota przez rzemie\u015blnik\u00f3w do produkcji wyrob\u00f3w jubilerskich ma ju\u017c ponad 7 tysi\u0119cy lat. Szczeg\u00f3lnie znaleziska archeologiczne na terenie Egiptu, Grecji czy Imperium Rzymskiego m\u00f3wi\u0105 nam o szczeg\u00f3lnym wykorzystaniu tego kruszcu przez w\u0142adc\u00f3w tego okresu do podkre\u015blenia swojej pot\u0119gi i bogactwa. Chyba najbardziej znanym artefaktem z tego okresu jest z\u0142ota 11-kilogramowa po\u015bmiertna maska faraona Tutanchamona wykonana w XIV wieku p.n.e. znajduj\u0105ca si\u0119 teraz w Muzeum Egipskim w Kairze.<\/p>\n\n\n\n

W staro\u017cytno\u015bci najwi\u0119ksze kopalnie z\u0142ota znajdowa\u0142y si\u0119 na pograniczu dzisiejszego Egiptu i Sudanu, w prowincji zwanej Nubia. Wydobywano tam oko\u0142o 1 tony kruszcu rocznie (dzisiaj oko\u0142o 9 ton dziennie), a plan tej kopalni mo\u017cemy ogl\u0105da\u0107 na najstarszej znanej mapie \u015bwiata, tzw. papirusowej mapie z Turynu, kt\u00f3ra pochodzi z 1100 lat p.n.e.. Du\u017ce kopalnie znajdowa\u0142y si\u0119 tak\u017ce w obszarze Morza \u015ar\u00f3dziemnego, znajduj\u0105ce si\u0119 w dzisiejszej Arabii Saudyjskiej, mi\u0119dzy innymi kopalnie Mahd adh Dhahab <\/em>(\u201ekolebka z\u0142ota\u201d), w kt\u00f3rej w okresie panowania kr\u00f3la Salomona (961-922 p.n.e.), by\u0142o wydobywane z\u0142oto, srebro i mied\u017a.<\/p>\n\n\n\n

Odkrycie Ameryki przez Krzysztofa Kolumba spowodowa\u0142a kolejne zainteresowanie tym kruszcem, a sam podb\u00f3j kontynentu by\u0142 g\u0142\u00f3wnie nap\u0119dzany pog\u0142oskami o niespotykanych zasobach z\u0142ota na tym terenie (EL Dorado). Szacuje si\u0119, \u017ce eksplorowane obszary Ameryki Po\u0142udniowej wraz z afryka\u0144skim Z\u0142otym Wybrze\u017cem (Zatoka Gwinejska) w XVI wieku dostarcza\u0142y oko\u0142o 10-12 ton z\u0142ota rocznie.<\/p>\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie w historii z\u0142ota nie spos\u00f3b nie wspomnie\u0107 o tzw. gor\u0105czce z\u0142ota w Stanach Zjednoczonych. Rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 ona w 1848 roku w Kalifornii, ale pierwsz\u0105 kopalni\u0105 na tym kontynencie jest Reed Gold Mine<\/em> w Karolinie P\u00f3\u0142nocnej, kt\u00f3ra rozpocz\u0119\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 w 1803 roku. Wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119, jak to cz\u0119sto bywa, od przypadku. M\u0142ody ch\u0142opiec Conrad Reed znalaz\u0142 na polu kawa\u0142 ci\u0119\u017ckiej ska\u0142y, kt\u00f3r\u0105 jego ojciec John przez trzy lata wykorzystywa\u0142 do podpierania zamykaj\u0105cych si\u0119 drzwi. Pewnego dnia jubiler rozpozna\u0142 w tym o\u015bmiokilogramowy samorodek z\u0142ota. John Reed sprzeda\u0142 mu wart\u0105 wtedy 3.6 tysi\u0119cy dolar\u00f3w ska\u0142\u0119 za 3,5 dolara. No i fala szukaj\u0105cych przyg\u00f3d i fortuny poszukiwaczy z\u0142ota ruszy\u0142a na zach\u00f3d. W 1851 roku, w samej tylko Kalifornii, wydobyto 77 ton z\u0142ota, a \u015bwiatowa produkcja wynios\u0142a 280 ton.<\/p>\n\n\n\n

W\u0142a\u015bciwo\u015bci z\u0142ota<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Z\u0142oto to pierwiastek bardzo rzadko wyst\u0119puj\u0105cy na ziemi. Ca\u0142e dotychczas wydobyte z\u0142oto wa\u017cy 171300 ton. Z\u0142oto jest to pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 79. Z\u0142oto jest ci\u0119\u017ckim, mi\u0119kkim i b\u0142yszcz\u0105cym metalem, b\u0119d\u0105cym najbardziej kowalnym i ci\u0105gliwym spo\u015br\u00f3d wszystkich znanych metali. Z jednego grama mo\u017cna uzyska\u0107 p\u0142at o powierzchni jednego metra kwadratowego. Jedna uncja z\u0142ota (31,1 gram) mog\u0142aby by\u0107 rozwalcowana na arkusz z\u0142otej blachy o wymiarach 9 metr\u00f3w na 9 metr\u00f3w. Jedna uncja z\u0142ota mog\u0142aby by\u0107 rozci\u0105gni\u0119ta do uformowania w\u0119\u017cownicy, kt\u00f3ra swoj\u0105 d\u0142ugo\u015bci\u0105 przekracza\u0142aby dziewi\u0119\u0107 razy wysoko\u015b\u0107 Mount Everest. 4,5 uncji z\u0142ota mog\u0142oby zosta\u0107 uformowane na przew\u00f3d o grubo\u015bci 5 mikron\u00f3w, kt\u00f3ry po\u0142\u0105czy\u0142by ziemi\u0119 z mi\u0119dzynarodow\u0105 stacj\u0105 kosmiczn\u0105. Czyste z\u0142oto ma jasno\u017c\u00f3\u0142ty kolor i wyra\u017any po\u0142ysk, nie utlenia si\u0119 w wodzie ani powietrzu. Z tego te\u017c powodu od tysi\u0105cleci by\u0142o drogocennym i poszukiwanym metalem szlachetnym u\u017cywanym w biciu monet, jubilerstwie i sztuce. Stosuje si\u0119 tak\u017ce w stomatologii (no ju\u017c chyba troch\u0119 rzadziej), elektronice i nawet w przemy\u015ble spo\u017cywczym (numer E175). Du\u017cy ci\u0119\u017car w\u0142a\u015bciwy (19,3 g\/cm3 \u2013 dwa i p\u00f3\u0142 razy wi\u0119kszy ni\u017c \u017celaza) pozwala na przechowywanie ogromnej warto\u015bci w ma\u0142ej bryle. Jedna tona z\u0142ota warta 20 milion\u00f3w dolar\u00f3w ameryka\u0144skich mie\u015bci si\u0119 w sze\u015bcianie o kraw\u0119dzi 37 cm. Z\u0142oto pr\u00f3by 999 jest tak mi\u0119kkie, \u017ce mo\u017cna by\u0142oby wykona\u0107 pe\u0142ny odcisk z\u0119ba najzwyczajniej gryz\u0105c je. Z\u0142oto doskonale nadaje si\u0119 do tworzenia stop\u00f3w z innymi metalami. Z\u0142oto to doskona\u0142y przewodnik ciep\u0142a i energii elektrycznej. Z\u0142oto ma bardzo du\u017c\u0105 g\u0119sto\u015b\u0107. Z\u0142oto ma niezwyk\u0142y po\u0142ysk. Z\u0142oto nie reaguje z powietrzem, wilgoci\u0105 i innymi korozyjnymi utleniaczami. Z\u0142oto to pierwszy metal, kt\u00f3ry ju\u017c od czas\u00f3w staro\u017cytnych rozpoznawany by\u0142 przez niemal wszystkich ludzi na Ziemi. W przeciwie\u0144stwie do innych metali, z\u0142oto mo\u017ce wyst\u0119powa\u0107 w formie p\u0142atk\u00f3w lub samorodk\u00f3w. Najwi\u0119ksza sztabka z\u0142ota ma mas\u0119 250 kg i znajduje si\u0119 w Muzeum Z\u0142ota Toi w Japonii.<\/p>\n\n\n\n

Sk\u0105d si\u0119 jednak wzi\u0119\u0142o z\u0142oto na Ziemi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Da\u0142a go nam niegdy\u015b umieraj\u0105ca gwiazda, tzw. supernowa. W swojej ostatniej fazie istnienia wyrzuci\u0142a w przestrze\u0144 ob\u0142ok materii, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 materia\u0142em dla powstania Uk\u0142adu S\u0142onecznego. Zawiera\u0142a ona wszystkie pierwiastki, w tym r\u00f3wnie\u017c ci\u0119\u017ckie, do kt\u00f3rych nale\u017cy z\u0142oto, wytworzone przez miliardy lat w wyniku proces\u00f3w syntezy termoj\u0105drowej zachodz\u0105cej w gwie\u017adzie. Ziemia w czasie formowania si\u0119 oko\u0142o 4,5 miliarda lat temu sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z p\u0142ynnej magmy. W czasie procesu stygni\u0119cia, najci\u0119\u017csze pierwiastki, w tym oczywi\u015bcie z\u0142oto, ton\u0119\u0142y w jej wn\u0119trzu. Z\u0142oto obecnie znajduj\u0105ce si\u0119 w p\u0142aszczu i skorupie ziemskiej dotar\u0142o na Ziemi\u0119 znacznie p\u00f3\u017aniej, w okresie, kiedy to w Ziemi\u0119 uderzy\u0142 meteoryt o znacznej masie zawieraj\u0105cy mi\u0119dzy innymi z\u0142oto.<\/p>\n\n\n\n

Z\u0142oto wyst\u0119puje jako samorodki lub ziarna w ska\u0142ach litych, \u017cy\u0142ach i osadach aluwialnych. Z bloku rudy z\u0142ota wa\u017c\u0105cego oko\u0142o 860 gram mo\u017cna uzyska\u0107 30 gram z\u0142ota. \u015awiatowe oceany zawieraj\u0105 pewne ilo\u015bci z\u0142ota, chocia\u017c st\u0119\u017cenie jest bardzo niskie i odzyskanie go nie jest ekonomicznie op\u0142acalne (oko\u0142o 30 cz\u0119\u015bci na biliard). Ale przy rozpoznanych z\u0142o\u017cach z\u0142ota  ocenianych na 26 tys. ton, 15 tys. ton w oceanach budzi nadzieje zapale\u0144c\u00f3w na du\u017ce zyski. Nale\u017cy tak\u017ce wspomnie\u0107 o eksploracji kosmosu. Sonda NEAR zbada\u0142a ostatnio asteroid\u0119 Eros i odkry\u0142a , ze znajduje si\u0119 na niej wi\u0119cej z\u0142ota, ni\u017c kiedykolwiek zdo\u0142ali\u015bmy wydoby\u0107 ( do 2015 roku ponad 186 tys, ton ). Oczywi\u015bcie jest  to pie\u015b\u0144 przysz\u0142o\u015bci jak i zamiana o\u0142owiu w z\u0142oto \u2013 marzenie ka\u017cdego \u015bredniowiecznego alchemika. Proces zako\u0144czy\u0142 si\u0119 sukcesem w reaktorach atomowych by\u0142ego Zwi\u0105zku Radzieckiego. Wprawdzie uda\u0142o si\u0119, ale koszt takiej operacji, jak na razie, jest kompletnie nieop\u0142acalny.<\/p>\n\n\n\n

Kr\u00f3tka historia z\u0142ota w datach<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W 3600 r.p.n.e. Egipcjanie jako pierwsi opracowali technologi\u0119 wytopu z\u0142ota.<\/p>\n\n\n\n

W 2006 r.p.n.e. opisano hieroglifami z\u0142oto w Egipcie.<\/p>\n\n\n\n

W 1223 r.p.n.e. wykonano mask\u0119 ze z\u0142ota dla Tutenchamona.<\/p>\n\n\n\n

W 1200 r.p.n.e. Egipcjanie opracowali u\u017cywan\u0105 do dzisiaj w jubilerstwie woskow\u0105 technologi\u0119 wytopu Last-Wax.<\/p>\n\n\n\n

W 654 r.p.n.e. Grecy wybili pierwsz\u0105 monet\u0119 przeznaczon\u0105 do handlu. Moneta wykonana by\u0142a ze stopu zwanego electrum b\u0119d\u0105cego naturalnym po\u0142\u0105czeniem z\u0142ota i srebra. W tym samym roku r\u00f3wnie\u017c w Chinach wprowadzono do obiegu z\u0142ot\u0105 monet\u0119 o kszta\u0142cie prostok\u0105tu, kt\u00f3r\u0105 nazywano Ying Yuan.<\/p>\n\n\n\n

W 433 r.p.n.e. Aleksander Wielki ograbi\u0142 kr\u00f3lestwo Pers\u00f3w i pozbawi\u0142 ich zgromadzonego z\u0142ota. W tym samym roku Grecy rozpocz\u0119li prac\u0119 zwi\u0105zane z alchemi\u0105, czyli pr\u00f3b\u0105 zamiany zwyk\u0142ych metali w pe\u0142nowarto\u015bciowe z\u0142oto.<\/p>\n\n\n\n

W 58 r.p.n.e. Juliusz Cezar zdoby\u0142 na podbitych terenach Gal\u00f3w tak\u0105 ilo\u015b\u0107 z\u0142ota, \u017ce ka\u017cdemu \u017co\u0142nierzowi wr\u0119czy\u0142 po 200 z\u0142otych monet i sp\u0142aci\u0142 ca\u0142o\u015b\u0107 zad\u0142u\u017cenia. Rzymianie byli pierwszymi, kt\u00f3rzy wykorzystali z\u0142oto do stworzenia systemu walutowego. Rzymianie odkryli r\u00f3wnie\u017c now\u0105 metod\u0119 wydobycia z\u0142ota na du\u017c\u0105 skal\u0119 poprzez dzia\u0142anie wysokim ci\u015bnieniem wody na urabian\u0105 rud\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Z\u0142oto to pieni\u0105dz<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Z\u0142oto posiada w\u0142a\u015bciwo\u015bci idealne do wykorzystania w celach monetarnych. Z\u0142oto \u0142atwo si\u0119 formuje w monety i sztabki, w dodatku bardzo \u0142atwo zidentyfikowa\u0107 autentyczno\u015b\u0107 z\u0142ota z powodu jego unikalnej g\u0119sto\u015bci i struktury. Nie rdzewieje i nie poddaje si\u0119 \u0142atwo zu\u017cyciu.<\/p>\n\n\n\n

Z\u0142oto ma wszystkie niezb\u0119dne cechy do funkcjonowania, jako waluta i pieni\u0105dz: Por\u0119czne (w ma\u0142ej obj\u0119to\u015bci zawarte jest du\u017co warto\u015bci), Realne i Trwa\u0142e.<\/p>\n\n\n\n

W rzeczywisto\u015bci z\u0142oto odpowiada trzem g\u0142\u00f3wnym warunkom do spe\u0142niania funkcji pieni\u0105dza: \u015brodek wymiany, jednostka rozliczeniowa, ochrona warto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Standard z\u0142ota<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

Przez wiele lat kraje przyjmowa\u0142y, jako fundament funkcjonowania systemu monetarnego standard z\u0142ota, w kt\u00f3rym warto\u015b\u0107 waluty by\u0142a \u015bci\u015ble powi\u0105zana z wag\u0105 z\u0142ota. Pierwszym krajem, kt\u00f3ry stworzy\u0142 standard z\u0142ota by\u0142a Wielka Brytania, a jej w\u00f3wczas niezwyk\u0142a si\u0142a gospodarcza spowodowa\u0142a rozszerzenie si\u0119 tego systemu na inne kraje. W 19 wieku wszystkie wi\u0119ksze gospodarki poza Chinami funkcjonowa\u0142y w standardzie z\u0142ota. W tym czasie odchodzono stopniowo od srebra, kt\u00f3rego warto\u015b\u0107 w relacji do z\u0142ota stopniowo mala\u0142a. W 16 wieku za jedn\u0105 uncj\u0119 z\u0142ota trzeba by\u0142o zap\u0142aci\u0107 15,5 uncji srebra. Podczas gdy w 20 wieku za jedn\u0105 uncj\u0119 z\u0142ota p\u0142acono 50 uncji srebra.<\/p>\n\n\n\n

Z\u0142oto w kosmosie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Z\u0142oto towarzyszy ludziom od samego pocz\u0105tku podr\u00f3\u017cy w przestrze\u0144 kosmiczn\u0105. Pow\u0142oka ze z\u0142ota chroni sprz\u0119t i ludzi przez niszcz\u0105cym promieniowaniem s\u0142onecznym, a urz\u0105dzenia na promie kosmicznym zawieraj\u0105 oko\u0142o 40 kilogram\u00f3w z\u0142ota.<\/p>\n\n\n\n

Kto posiada najwi\u0119cej z\u0142ota<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dotychczas wydobyto 171300 ton z\u0142ota. 31000 ton znajduje si\u0119 w posiadaniu bank\u00f3w centralnych i organizacji mi\u0119dzynarodowych. Wed\u0142ug oficjalnych danych w Fort Knox le\u017cy 4581 ton sztabek z\u0142ota chronionych przez skarbiec odporny na wybuch atomowy. Do skarbca prowadz\u0105 22 tonowe drzwi strze\u017cone przez 300 czo\u0142g\u00f3w i 30 tys. \u017co\u0142nierzy. Nowojorski oddzia\u0142 Banku Rezerw Federalnych posiada 6718 ton. Przekr\u00f3j skarbca ma kszta\u0142t ko\u0142a i znajduje si\u0119 80 st\u00f3p pod powierzchni\u0105 Manhattanu.<\/p>\n\n\n\n

Unikalno\u015b\u0107 nie zast\u0105pionego z\u0142ota<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

Z\u0142oto to wysoce unikalny, u\u017cyteczny i uniwersalny metal, kt\u00f3ry przez setki lat potwierdzi\u0142 swoj\u0105 nie zast\u0119powalno\u015b\u0107 w wielu dziedzinach dzia\u0142alno\u015bci cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n

Czytaj r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142 \u2013 Ekonomia \u2026<\/a><\/p>\n\n\n\n

Czytaj r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142 \u2013 Ekonomia GMI \u2026<\/a><\/p>\n\n\n\n

GRUPA MEDIA INFORMACYJNE<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czytaj r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142 \u2013 Ekonomia \u2026 Czytaj r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142 \u2013 Ekonomia GMI \u2026 Z\u0142oto z jednej strony by\u0142o przyczyna wielu wojen, z drugiej strony dla kontrastu r\u00f3wnie\u017c mi\u0142o\u015b\u0107 jest wyra\u017cana za pomoc\u0105 z\u0142ota. Z\u0142oto to pierwiastek maj\u0105cy olbrzymi wp\u0142yw na ludzk\u0105 cywilizacj\u0119 jak i ca\u0142y \u015bwiat. Z\u0142oto od zawsze budzi\u0142o w\u015br\u00f3d ludzi wielkie emocje, by\u0142o […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1081,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,8],"tags":[],"class_list":["post-1080","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii","category-ekonomia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediainformacyjne.com\/mobilenews\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1080","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediainformacyjne.com\/mobilenews\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediainformacyjne.com\/mobilenews\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediainformacyjne.com\/mobilenews\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediainformacyjne.com\/mobilenews\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1080"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/mediainformacyjne.com\/mobilenews\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1080\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1089,"href":"https:\/\/mediainformacyjne.com\/mobilenews\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1080\/revisions\/1089"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediainformacyjne.com\/mobilenews\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1081"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediainformacyjne.com\/mobilenews\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1080"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediainformacyjne.com\/mobilenews\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1080"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediainformacyjne.com\/mobilenews\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1080"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}