{"id":113,"date":"2024-12-24T19:43:09","date_gmt":"2024-12-24T18:43:09","guid":{"rendered":"http:\/\/mediainformacyjne.com\/ZakupyGMI\/?p=113"},"modified":"2024-12-26T16:46:00","modified_gmt":"2024-12-26T15:46:00","slug":"wybrzeze-norwegii","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/mediainformacyjne.com\/ZakupyGMI\/2024\/12\/24\/wybrzeze-norwegii\/","title":{"rendered":"Wybrze\u017ce Norwegii"},"content":{"rendered":"\n<p>Norwegia zajmuje p\u00f3\u0142nocno &#8211; zachodni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 P\u00f3\u0142wyspu Skandynawskiego wraz z rojem 150 tysi\u0119cy przybrze\u017cnych wysp, jak Lofoty i Vesteralen. Pr\u00f3cz tego nale\u017cy do niej wyspa Jan Mayen i archipelag Svalbard na Morzu Norweskim, oraz dwa terytoria przy Antarktydzie na Oceanie Spokojnym.<\/p>\n\n\n\n<p>Norwegia to najd\u0142u\u017cszy i najw\u0119\u017cszy zarazem kraj europejski. Jej d\u0142ugo\u015b\u0107 wynosi 1750 km, a szeroko\u015b\u0107 od 430 do zaledwie 6,5 km. Jest to przy tym najbardziej na p\u00f3\u0142noc po\u0142o\u017cony kraj kontynentu.<\/p>\n\n\n\n<p>Najbli\u017cej bieguna le\u017cy Przyl\u0105dek P\u00f3\u0142nocny &#8211; Nordkapp. Linia brzegowa Norwegii nale\u017cy do najbardziej rozwini\u0119tych na \u015bwiecie. Jej d\u0142ugo\u015b\u0107 wynosi prawie 22 tys. km. A to st\u0105d, \u017ce porozcinana jest g\u0142\u0119boko wrzynaj\u0105cymi si\u0119 w l\u0105d zatokami morskimi &#8211; fiordami. Najwi\u0119kszy &#8211; Sognefjord &#8211; liczy a\u017c 220 km d\u0142ugo\u015bci i 1243 m g\u0142\u0119boko\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Fiordy zwykle rozga\u0142\u0119ziaj\u0105 si\u0119 i otoczone s\u0105 niedost\u0119pnymi, pionowymi \u015bcianami skalnymi si\u0119gaj\u0105cymi ponad tysi\u0105c metr\u00f3w wysoko\u015bci. S\u0105 to dawne doliny lodowcowe, dzi\u015b zatopione przez morze, kt\u00f3rymi jeszcze 10 tys. lat temu sp\u0142ywa\u0142y olbrzymie j\u0119zory lodowcowe.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f3ry Skandynawskie zajmuj\u0105 2\/3 powierzchni kraju. Mimo tak stromych \u015bcian od strony morza ich wierzchowina jest sp\u0142aszczona. Te rozleg\u0142e p\u0142askowy\u017ce rozci\u0105gaj\u0105ce si\u0119 zazwyczaj na wysoko\u015bciach pomi\u0119dzy 1000 a 1500 m n.p.m. zwane s\u0105 fieldami. Najwi\u0119kszym z nich, ci\u0105gn\u0105cym si\u0119 przez ponad 100 km, jest Hardangervidda.<\/p>\n\n\n\n<p>W najwy\u017cszych partiach p\u0142askowy\u017c\u00f3w zachowa\u0142y si\u0119 lodowce, zwane fieldowymi. Pi\u0119knymi, sp\u0119kanymi j\u0119zorami sp\u0142ywaj\u0105 one w d\u00f3\u0142, w doliny. Najokazalszy z nich, zarazem najwi\u0119kszy zwarty lodowiec Europy kontynentalnej to Jostedalsbreen.<\/p>\n\n\n\n<p>Najwy\u017csze pasmo g\u00f3rskie to Jotunheimen. Wznosi si\u0119 tu Galdh\u00f6piggen o wysoko\u015bci 2469 m n.p.m. oraz Glittertind wysoki na 2452 m n.p.m. W przesz\u0142o\u015bci ten drugi by\u0142 najwy\u017cszym szczytem Norwegii. Jednak na skutek stopienia lodowej czaszy, pokrywaj\u0105cej wierzcho\u0142ek, jego wysoko\u015b\u0107 zmniejszy\u0142a si\u0119 o kilkana\u015bcie metr\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Klimat Norwegii jest wyj\u0105tkowo ciep\u0142y jak na kraj po\u0142o\u017cony tak blisko bieguna. Jest to zas\u0142uga Pr\u0105du Zatokowego, kt\u00f3ry z Zatoki Meksyka\u0144skiej niesie ciep\u0142e wody do Morza Norweskiego.<\/p>\n\n\n\n<p>Szczeg\u00f3lnie \u0142agodny klimat oceaniczny panuje na samym wybrze\u017cu. Zdarza si\u0119, \u017ce zimy na po\u0142udniu s\u0105 bez\u015bnie\u017cne. \u015arednie temperatury wahaj\u0105 si\u0119 w styczniu od 2oC na po\u0142udniu kraju do -3oC na p\u00f3\u0142nocy. Lata s\u0105 na og\u00f3\u0142 pochmurne i deszczowe. \u015arednia temperatura w lipcu waha si\u0119 od 14oC do 10oC na p\u00f3\u0142nocy.<\/p>\n\n\n\n<p>We wn\u0119trzu kraju i w g\u00f3rach panuj\u0105 jednak zimy surowe i \u015bnie\u017cne. Norwegia nale\u017cy przy tym do bardziej wilgotnych kraj\u00f3w Europejskich. Opady lokalnie wynosz\u0105 nawet 5000 mm w ci\u0105gu roku, czyli dziesi\u0119ciokrotnie wi\u0119cej ni\u017c w Polsce.<\/p>\n\n\n\n<p>Dzi\u0119ki temu Norwegia jest zasobna w rzeki. S\u0105 one z regu\u0142y kr\u00f3tkie, ale bardzo bystre. Z racji licznych du\u017cych spadk\u00f3w kraj obfituje w du\u017ce ilo\u015bci wodospad\u00f3w. Do bardziej znanych nale\u017cy Vettis z najwi\u0119ksz\u0105 swobodnie spadaj\u0105c\u0105 kaskad\u0105 o wysoko\u015bci 260 m n.p.m., najwy\u017cszy ze wszystkich Utigard (610 m wysoko\u015bci) oraz Siedem Si\u00f3str we fiordzie Geiranger.<\/p>\n\n\n\n<p>Najwi\u0119ksz\u0105 rzek\u0105 Norwegii jest Glomma, o d\u0142ugo\u015bci 587 km. Sporo jest tak\u017ce w Norwegii jezior. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich zajmuje pod\u0142u\u017cne, polodowcowe doliny na wschodnich stokach G\u00f3r Skandynawskich. Nale\u017c\u0105 do nich Mj\u00f6sa, o powierzchni 366 km2 i Femund o powierzchni 202 km2.<\/p>\n\n\n\n<p>Lasy w Norwegii si\u0119gaj\u0105 jedynie do wysoko\u015bci 1000 m n.p.m. na po\u0142udniu kraju, a na p\u00f3\u0142nocy praktycznie ju\u017c nie wyst\u0119puj\u0105. Tam, gdzie warunki klimatyczne nie pozwalaj\u0105 wyrosn\u0105\u0107 drzewom, rozci\u0105ga si\u0119 tundra. Spotka\u0107 na niej mo\u017cna renifery, lemingi i pie\u015bce.<\/p>\n\n\n\n<p>Osobliwo\u015bci\u0105 przyrodnicz\u0105 s\u0105 tak\u017ce tzw. ptasie wyspy na wybrze\u017cu. Na skalistych, niedost\u0119pnych miejscach w wielkich ilo\u015bciach gnie\u017cd\u017c\u0105 si\u0119 alki, g\u0142uptaki i r\u00f3\u017cne gatunki kaczek i g\u0119si.<\/p>\n\n\n\n<p>GRUPA MEDIA INFORMACYJNE<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Norwegia zajmuje p\u00f3\u0142nocno &#8211; zachodni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 P\u00f3\u0142wyspu Skandynawskiego wraz z rojem 150 tysi\u0119cy przybrze\u017cnych wysp, jak Lofoty i Vesteralen. Pr\u00f3cz tego nale\u017cy do niej wyspa Jan Mayen i archipelag Svalbard na Morzu Norweskim, oraz dwa terytoria przy Antarktydzie na Oceanie Spokojnym. Norwegia to najd\u0142u\u017cszy i najw\u0119\u017cszy zarazem kraj europejski. Jej d\u0142ugo\u015b\u0107 wynosi 1750 km, a [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":198,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-113","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/mediainformacyjne.com\/ZakupyGMI\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/mediainformacyjne.com\/ZakupyGMI\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/mediainformacyjne.com\/ZakupyGMI\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/mediainformacyjne.com\/ZakupyGMI\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/mediainformacyjne.com\/ZakupyGMI\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=113"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/mediainformacyjne.com\/ZakupyGMI\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":114,"href":"http:\/\/mediainformacyjne.com\/ZakupyGMI\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113\/revisions\/114"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/mediainformacyjne.com\/ZakupyGMI\/wp-json\/wp\/v2\/media\/198"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/mediainformacyjne.com\/ZakupyGMI\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=113"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/mediainformacyjne.com\/ZakupyGMI\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=113"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/mediainformacyjne.com\/ZakupyGMI\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=113"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}